Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi

  08:39 !! 16/09/2019

Để tưởng nhớ Lê Thái Tổ cao hoàng đế cùng các vị khai quốc công thần, những người đã giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, cởi ách thuộc Minh, xây dựng vương triều Hậu Lê thịnh trị. Hàng năm, thành phố thanh hóa đã tổ chức dâng hương tại Thái Miếu NHậu Lê ghi nhớ công ơn của vị anh hùng dân tộc.

Khởi nghĩa Lam Sơn là sự tiếp nối truyền thống đấu tranh quật cường của dân tộc không chịu khuất phục trước các thế lực ngoại xâm. “Lấy đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo”, Lê Lợi đã quy tụ, tập hợp được hào kiệt bốn phương cùng đem binh hùng, tướng giỏi hợp nhất với nghĩa quân Lam Sơn. 10 năm kháng chiến trường kỳ, phát động sâu rộng cuộc chiến tranh nhân dân, thực hiện phương châm “dùng quân mai phục, lấy ít địch nhiều, lấy yếu đánh mạnh”, “không nói đến việc đánh thành mà khéo nói việc đánh vào lòng người”, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi, Lê Lợi lên ngôi và các vị vua kế tiếp tiếp tục xây dựng, củng cố nên vương triều Hậu Lê tồn tại 365 năm, dài nhất trong lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam. Buổi đầu nghĩa quân Lam Sơn gặp nhiều khó khăn,“ cơm ăn chẳng nề hai bữa, áo mặc chẳng phân đông, hè, quân lính chỉ độ vài nghìn, khí giới thì thật tay không”, nên trong một lần bị địch truy kích, vây ráp khi rút lên Linh Sơn, Lê Lai cải trang minh chủ dẫn 500 quân phá vây và đã hy sinh anh hùng.

Khởi nghĩa Lam Sơn

Hướng về miền Tây và hòa cùng dòng người trẩy hội Lam Kinh, mỗi địa danh ở vùng thượng du tỉnh Thanh gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn cùng tên tuổi người anh hùng dân tộc Lê Lợi. Đi từ núi Chúa, núi Mục, núi Dầu đến Lũng Nhai thuộc địa bàn xã Ngọc Phụng huyện Thường Xuân, ngước nhìn đỉnh Pù Rinh (Chí Linh-dãy núi thuộc địa bàn Giao An – Lang Chánh), nơi nghĩa quân Lam Sơn từng nếm mật nằm gai bảo tồn lực lượng, dường như lịch sử còn được khắc ghi trong một vùng trầm tích. Xứ Thanh tự hào là quê hương “địa linh, nhân kiệt”, nơi sinh thành, dưỡng dục nên những người con ưu tú mà tên tuổi và sự nghiệp của họ còn mãi lưu danh sử sách, trường tồn trong tâm thức nhân gian.

Rước kiệu ở Thái Miếu Nhà Hậu Lê

Đền thờ Nhà Lê còn gọi là Thái miếu Nhà Hậu Lê ở làng Kiều Đại, nay là Quảng Xá, phường Đông Vệ (thành phố Thanh Hóa). Thái miếu được xây dựng năm 1428 tại Lam Kinh, Thọ Xuân, Thanh Hoá. Sau khi bị hoả hoạn, Thái miếu được chuyển về Thăng Long. Năm 1802, vua Gia Long cho dời tiếp về đây. Thái miếu nhà Hậu Lê là nơi đang lưu thờ tất cả bài vị của 27 vua ( 21 vua tại vị và 6 vua được truy phong) của nhà Hậu Lê (1418 – 1789) cùng các Hoàng thái hậu. Nơi đây còn thờ hai bậc công thần khai quốc là Nguyễn Trãi và Lê Lai. Đặc biệt, còn có 6 bức tượng của Thần Tông Hoàng đế cùng năm bà phi quốc tịch khác nhau: Hà Lan, Mường, hai người vợ Chăm và một bà quê Kinh Bắc. Dưới thời phong kiến, tôn miếu gắn chặt với xã tắc là hai hình ảnh cao cả nhất. Những việc trọng đại của quốc gia thường được cáo ở Thái Miếu. Đây là nơi phát tích các đời vua Lê Trung Hưng với Thái Miếu từ Thăng Long chuyển về. Từ đó, trở thành trung tâm tôn thờ của nhà Lê từ Lê Sơ đến Lê Trung Hưng cùng với các lăng mộ ở Lam Kinh thuộc xã Xuân Lâm. Thái Miếu nhà Lê có vai trò quan trọng, năm Giáp Tý (1804), vua Gia Long đã nói “Giữ việc thờ cúng Thái Miếu nhà Lê là một trọng điểm của triều đình”. Người già nơi đây còn kể lại nhiều lần vua Bảo Đại, các quan tỉnh huyện tới đây tế lễ và dâng hương. Theo đó, trong hai ngày 21 và 22 âm lịch hàng năm, người dân lại đến Đền thờ để dâng hương tưởng nhớ các vị anh hùng dân tộc.

Lễ tế trang nghiêm, tôn kính

Trải qua thời gian, di tích bị xuống cấp nghiêm trọng, đã được Nhà nước đầu tư tu bổ lại từ năm 1999-2001 và từ năm 2007-2010. Thái miếu NHậu Lê hiện còn lưu giữ được nhiều hiện vật đồ thờ có giá trị cao của nghệ thuật thời Lê (thế kỷ XVII-XVIII) và thời Nguyễn (thế kỷ XIX) như: Bài vị, ngai thờ, nhang án, nghê chầu, bia đá công đức, đại tự… Các kiện gỗ nhà Hậu điện được trang trí bằng các hoa văn họa tiết cầu kỳ với đề tài vân mây và lá cách điệu. Bên cạnh đó, tại đây còn tổ chức nhiều trò diễn thể hiện tinh thần thượng võ như: Múa roi, múa kiếm, đi quyền, chạy chữ, diễn trò phá trận… Thái miếu đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia ngày 04/9/1995.

Trong dịp này, UBND thành phố sẽ tổ chức Lễ kỷ niệm 601 năm khởi nghĩa Lam Sơn và 586 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Lê Lợi trong 3 ngày từ 18/9 đến ngày 20/9/2019, tức ngày 20, 21, 22 tháng 8 Kỷ Hợinhằm tôn vinh những người con ưu tú và nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang, được hoà mình trong không gian văn hóa, cảm ơn hồn thiêng sông núi đã sinh ra người anh hùng dân tộc Lê Lợi và chính Người đã làm rạng rỡ quê hương, đất nước. Phần lễ sẽ được tổ chức các nghi thức Lễ kỷ niệm và Lễ tế Anh hùng dân tộc Lê Lợi theo nghi thức truyền thống đảm bảo nếp sống văn hóa, văn minh, lành mạnh. Sau lễ tế, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi, trò diễn dân gian, các hoạt động văn hóa cộng đông, tâm linh để tuyên truyền, quảng bá, thu hút nhân dân va khách thập phương đến với di tích Thái Miếu Nhà Hậu Lê, thu hút đầu tư góp phần phát triển kinh tế, văn hóa du lịch của thành phố.

Kim Dung